Wypowiedzenie umowy o pracę to zawsze jeden z najmniej przyjemnych momentów w pracy. Często pada pytanie, czy należy mi się okres wypowiedzenia, czy pracodawca może mnie zwolnić z dnia na dzień. Poniżej wyjaśniamy, komu należy się okres wypowiedzenia.

Prawo irlandzkie chroni pracowników, którzy przepracowali u jednego pracodawcy co najmniej 13 tygodni. Wypowiedzenie powinno być dostarczone pracownikowi na piśmie w obowiązującym terminie, którego minimalna długość zależy od przepracowanego czasu. Terminy wypowiedzenia obowiązują w każdym przypadku, o ile umowa o pracę nie przewiduje okresu wypowiedzenia dłuższego, niż podane wyżej. Pracownik nie musi pracować w czasie trwania wypowiedzenia umowy o pracę, jeżeli zostanie mu zaoferowana przez pracodawcę wypłata za cały okres wypowiedzenia i pracownik taką ofertę zaakceptuje. Zaznaczyć należy, że w takim wypadku pracodawca może zakończyć umowę o pracę z dniem wręczenia wypowiedzenia.

Brak wypowiedzenia

Brak okresu wypowiedzenia może nastąpić tylko w przypadku zwolnienia dyscyplinarnego, pod warunkiem, że zaistniały do tego podstawy. Zwolnienie dyscyplinarne z pracy może nastąpić z następujących przyczyn: napaści, pijaństwa, kradzieży, tyranizowania innych pracowników, znęcania, poważnego łamania zasad i zwyczajów ustalonych przez pracodawcę. Pracownika rezygnującego z pracy z własnej woli obowiązuje minimum jeden tydzień wypowiedzenia o ile umowa o pracę nie przewiduje terminu dłuższego.

Jeżeli pracownik jest zatrudniony na czas określony, ma prawo do trzymania wypłaty za wypracowany, ale nie wykorzystany urlop. Kwota powinna odpowiadać tej, która zostałaby wypłacona w przypadku wykorzystania prawa do corocznego urlopu. Wypłata taka może nastąpić tylko w przypadku umów na czas określony i w momencie ich zakończenia. Jeżeli umowa wygasa w przeddzień święta narodowego (public holiday), a pracownik przepracował co najmniej 4 poprzedzające je tygodnie, powinien również otrzymać wypłatę za ten dzień. Odnosi się to również do pracowników zatrudnionych na niepełny etat, jeżeli przepracowali co najmniej 40 godzin w ciągu poprzedzających pięciu tygodni.

Bezpodstawne zwolnienie z pracy

Generalnie wszyscy pracownicy są chronieni prawem w wypadku bezpodstawnego zwolnienia z pracy, zwykle jednak pracownik powinien przepracować u tego samego pracodawcy co najmniej jeden rok, żeby móc złożyć zażalenie na bezprawne zwolnienie. Wyjątkiem od tej reguły są zwolnienia ze względu na działalność lub członkowstwo w związkach zawodowych; podczas ciąży: zaraz po urodzeniu dziecka: ze względu na karmienie piersią i inne przyczyny wiążące się z ciążą lub urodzeniem dziecka; ze względu na korzystanie z prawa do urlopu macierzyńskiego; urlopu wychowawczego w związku z urodzeniem dziecka lub adopcją; urlopu "opiekuńczego" (w związku z podjęciem się opieki nad osobą tego wymagającą); oraz korzystania z prawa do minimalnej stawki wynagrodzenia. Każdy zwolniony pracownik ma prawo domagać się od pracodawcy pisemnego oświadczenia o przyczynie zwolnienia, które powinno być dostarczone w ciągu 14 dni od złożenia takiej prośby. Jeżeli zwolnienie jest bezpodstawne w opinii pracownika, pracodawca ma obowiązek udowodnić i w odpowiedni sposób udokumentować przyczynę zwolnienia.

Nie mogą być przyczyną zwolnienia z pracy: przynależność do związków zawodowych, wyznanie i poglądy polityczne, ciąża, korzystanie z urlopu macierzyńskiego, wychowawczego lub zdrowotnego, rasa, orientacja seksualna i wiek pracownika.

Przyczyny zwolnienia bez uprzedzenia:

- Brak potencjału u pracownika, włączając nagminne spóźnienia, nieobecność w pracy, długotrwałą chorobę. Pracownik powinien zostać uprzednio poinformowany o możliwości zwolnienia z pracy.
- Brak kompetencji; zdolność pracownika do wykonywania pracy na poziomie odpowiadającym standardom firmy w której pracuje, włączając czas na poprawienie jakości wykonywanych przez pracownika obowiązków.
- Brak odpowiednich kwalifikacji; nastąpić może tylko w przypadku, gdy pracownik wprowadzi pracodawcę w błąd, podając nieprawdziwe informacje na temat swoich kwalifikacji.
- Nieodpowiednie zachowanie w miejscu pracy
- Redukcja miejsc pracy
- Łamanie prawa przez pracownika

Okresy wypowiedzenia:

- 1 tydzień - gdy przepracowane zostało 13 tygodni do 2 lat
- 2 tygodnie - gdy przepracowane zostało 2 do 5 lat
- 4 tygodnie - gdy przepracowane zostało 5 do 10 lat
- 6 tygodni - gdy przepracowane zostało 10 do 15 lat
- 8 tygodni - za okres powyżej 15 lat pracy

W razie wątpliwości dodatkowe informacje można znaleźć na stronie www.entemp.ie

W przypadku krótszego, niż wymagany, terminu wypowiedzenia skargi należy zgłaszać do Employment Appeals Tribunal: www.eatribunal.ie

Na podstawie: Mar - Nasz Głos 19/07/08